X
تبلیغات
وصال عارفان
 
عرفان اسلامی
 

 تاویل قرآن

تاویل از ریشه اول به معنای بازگردانیدن و رجوع به اصل است و مقصود از آن پی بردن به عمق و كنه آیات  الهی است زیرا آیات الهی یك مفهوم ظاهری دارند كه توسط دانشمندان و اندیشمندان قابل درك و یافتن است . اما در بطن خود مفاهیم دیگری نیز دارند كه به تعبیر قرآن تنها راسخین در علم از آن آگاهند و مراد از راسخین در علم همان معصومین (ع) می باشند .

قرآن كریم در این زمینه می فرماید

هو الذی انزل علیك الكتاب منه آیات محكمات هن ام الكتاب و اخر متشابهات فاما الذین فی قلوبهم زیغ فیتبعون ما تشابه منه ابتغاء الفتنه و ابتغاء تاویله وما یعلم تاویله الا ا... والراسخون فی العلم  7 آل عمران

  نوشته شده در  چهارشنبه شانزدهم تیر 1389ساعت 10:21  توسط سید حسین قندهاری  | 

آفرينش خير و شر

اصل در آفرينش خيرات بوده ، شرور به صورت تبعي و نسبي به وجود آمده اند . مانند سيل كه در طبيعت مي آيد ، خير است .

اين سيل براي رشد گياهان لازم است . اما ممكن است خانه مورچه اي در مسير سيل خراب شود و يا ممكن است خانه اي خراب شود. اين خراب شدن خانه سبب صبر در وجود انسان مي شود و انسان صبور محبوب خدا مي شود .

اصل در بندگان الهي آفرينش خير است . همه با فطرت پاك به دنيا مي آيند . شخصي كه پاك به دنيا مي آيد شايد راه خطايي را مانند دروغ انتخاب كند . اين  شر دروغ منظور آفرينش نيست ، بلكه د رمسير آفرينش به وجود آمده است . شخص دروغگو ممكن است توبه كند . ضمناً افرادي كه فريب دروغ را مي خورند آن ها نيز صبور مي شوند . لذا شر مطلق و ذاتي نداريم . ابليس نيز يك بنده بد در بين جنيان بود . رحمت الهي فراگير است ، شايد شري در مسير آفرينش به طور نسبي ظاهر شود . لذا هرچه هست خير و آيت الهي است . و همان شري كه ظاهر مي شود باعث كمال فرد مي شود .

منبع : گزيده اي از سخنان استاد ارجمند جناب آقاي دكتر فرزاد عباسي 

 مدرس دانشگاه آزاد اسلامي واحد نيشابور  

  نوشته شده در  چهارشنبه دوم تیر 1389ساعت 10:16  توسط سید حسین قندهاری  | 

 

عرفان نظری و عرفان عملی

محقق قیصری در تعریف عرفان نظری می گوید: عرفان نظری علم به خدای سبحان از حیث اسماء، صفات و مظاهرش (نه از جهت ذات) و علم به احوال مبدأ، معاد و حقایق عالم و کیفیت رجوع این حقایق به یگانه حقیقتی که همانا ذات احدی است.

محقق قیصری در تعریف علم عرفان عملی می گوید: علم عرفان عملی شناخت راه سلوک و مجاهده است تا نفس از تنگناهای قیود جزئی رهایی یافته، به مبدأ خویش (که حق تعالی است) متصل گردد.   

                                

برگرفته از کتاب:

امینی نژاد، علی، آشنایی با مجموعه عرفان اسلامی، انتشارات امام، 1387.

                                       

  نوشته شده در  شنبه بیست و نهم خرداد 1389ساعت 10:51  توسط سید حسین قندهاری  | 

از جمله بحث های کلیدی در کل عرفان اسلامی، بحث «شریعت، طریقت و حقیقت» است. .

از دیدگاه عارفان مسلمان، دین در معنای عام خود، مشتمل بر سه بخش است:

1. مجموعه ی احکام و آداب اسلامی که در دستورات فقهی و اخلاقی نمایان است، که از آن به عنوان «شریعت» یاد می شود.

2. مسایل سلوکی اسلام که در آنها سیر از مقامی به مقام دیگر و «تقرّب الی الله» و در نهایت وصول به مقام «عنداللهی»، مطرح است که به آن با واژه ی «طریقت» اشاره می شود.

3. مباحث هستی شناسانه ی اسلام که در آن حقیقت هستی و نظام ساختار موجودات تبیین
می شود و با عنوان «حقیقت» بدان اشاره می گردد.

از دیدگاه عرفا، این سه بخش دین، نه تنها سه بخش جدا و گسسته از هم نیستند، بلکه در
رابطه ای طولی با یکدیگر مراتب و مراحل دین را تشکیل می دهند. از این رو نسبت این سه حوزه ی دینی در عرفان اسلامی، نسبت ظاهر و باطن است؛ یعنی شریعت ظاهرِ طریقت و طریقت باطن آن است و همچنین طریقت ظاهرِ حقیقت و حقیقت باطن طریقت می باشد. بنابراین اگر مراحل دین را پی گیری کنیم، سطح و ابتدای دین، شریعت و بطن آن، طریقت و بطن البطن آن، حقیقت است و به همین مناسبت از این سه مرحله به «قشر»، «لبّ» و «لب اللّب» تعبیر می شود.

برگرفته از کتاب:

امینی نژاد، علی، آشنایی با مجموعه عرفان اسلامی، انتشارات امام، 1387.

  نوشته شده در  جمعه بیست و هشتم خرداد 1389ساعت 17:3  توسط سید حسین قندهاری  | 

عارف كيست؟

براي اينكه بگوييم يك نفر عارف است يا نه بايد مشخصه داشته باشيم. فردي كه وارد مرحله احسان مي شود ، از محسنين است. دايره احسان دايره شهود است. احسان يعني خدا را چنان عبادت كن كه گويي او را مي بيني . فردي كه در چنين مرتبه اي باشد عارف است.

رسد آدمي به جايي كه به جز خدا نبيند            بنگر كه تا چه حد است طيران آدميت

 

 

 

  نوشته شده در  پنجشنبه بیست و هفتم خرداد 1389ساعت 10:0  توسط سید حسین قندهاری  | 

رياضت

تمرين دادن نفس است بر پذيرش صدق.

يعني بنده گفتار و كردار و نيت خود را تمرين دهد و همه را خالصاً لوجه الله گرداند. و از هر گونه رياء و نفاقي بپرهيزد تا دلش صاف و پاك شود.

رياضت ممكن است شرعي يا غيرشرعي باشد. اگر رياضت مطابقت با شرع داشته باشد، شرعي است و فرد يا سالك خيلي سريع رشد مي كند.

رياضات شرعي مانند: نماز ، روزه ، دوام طهارت ، دوام فكر ، انجام واجبات و دوري از محرمات ، انجام مستحبات و ...

رياضات غيرشرعي مانند: فردي كه خودش را از چاه آويزان كند. يا فردي كه نمك داخل چشم خود بریزدو...

رياضات غيرشرعي به لحاظ اينكه خلاف شرع مي باشند قابل قبول نيست.

  نوشته شده در  چهارشنبه بیست و ششم خرداد 1389ساعت 22:8  توسط سید حسین قندهاری  | 

روزبهان بقلي

 

پرآوازه ترين صوفي فارسي در قرن ششم بود . معروف بود به شيخ شطاح كه پاره اي از احوال و سخنان حلاج را در طي اين شطحيات خويش منكعس مي كرد و بدين گونه تصوف فارسي را با كتب بغداد ارتباط دارد .

در طريقت انتساب وي به سلسله ابواسحق كازروني بود . شافعي مذهب بود . وي احوال روحاني خويش را در رساله كشف الاسرار خود بيان مي كند و نيز در شطحيات و عبهر العاشقين ، و تحفه العرفان .

تفسير قرآن وي به نام عرائس البيان في تفسير القرآن ، كه وي در آن قرآن را به روش صوفيه و با اقوال امثال جنيد و شبلي و سهل تستري تفسير وتأويل كرده است .

در تصوف اثر عمده وي منطق الاسرار و بيان الانوار به عربي كه بعداًً خود وي شرح شطحيات فارسي را از آن ساخته است . طواسين حلاج را نيز شيخ در همين دو كتاب شرح كرده است .

عبهر العاشقين كه بحثي است در باب عشق ، عشق الهي و انبعاث آن از عشق مجاري و انساني ، او معتقد است بي عشق مجازي نمي توان به عشق حقيقي يعني توحيد رسيد . در واقع طريقت وي در تصوف مبتني است بر عشق ، مكاشفه و شطح .

 اساس طريقت وي عشق است و حتي از پيغمبر نيز به عنوان سيد عاشقان ياد مي كند . با اين همه ميراث عشق ورزي و جمال پرستي شطاح فارس ، چند سال بعد از وي به دو شاعر غزل پرداز معروف نيز از « سعدي و حافظ» رسيد كه ديوان هر دوي آن ها از تجربه واقعي اين گونه عشق عرفاني حكايت دارند .

 منبع:جستجو در تصوف ایران،زرین کوب عبدالحسین ،تهران:امیر کبیر ،۱۳۵۷،ص ۲۲۵-۲۱۹

 

  نوشته شده در  سه شنبه بیست و پنجم خرداد 1389ساعت 12:5  توسط سید حسین قندهاری  | 

موضوع : اسرار قلب از ديدگاه ابوحامد غزالي  

 

در واقع توجه به عوالم قلبي و تأمل در عجايب و اسرار قلب از مهم ترين مسايل صوفيه است و در اين مسأله غزالي با دقت خاصي جزئيات را از ديدگاه صوفيه بررسي مي كند . يك نكته جالب كه توجه غزالي را به ارزيابي معرفت نشان مي دهد بررسي اوست درباره علمي كه به  عقيده او از تصفيه قلب براي انسان حاصل مي شود – و بدون واسطه حواس . در بيان اين نوع علم غزالي قلب را به آبداني تشبيه مي كند و مي گويد آب را ممكن است با جوي ها به آبدان وارد كرد و هم ممكن هست در قعر آبدان چاه كند و خاك را برداشت تا آب صافي از درون چاه بجوشدودر ابدان اید.البته آب چاه بسا که صافی تر و پر مایه تر هم هست و قلب هم   در حكم همين آبدان است و علم به مثابه آب . 

منبع :جستجو در تصوف ایران ،زرین کوب، عبدالحسین،تهران:امیرکبیر،۱۳۵۷ ،ص۹۸ .

  نوشته شده در  دوشنبه بیست و چهارم خرداد 1389ساعت 17:28  توسط سید حسین قندهاری  | 

لطايف سبعه علاءالدوله سمناني :

در رديف اطوار سبعه نجم الدين كبري لطايف سبعه علاءالدوله را كه برگرفته از ترتيب اوليائي فصوص الحكم مي باشد را ذكر مي كنيم :

1- اين لطايف از « لطيفه قالبيه» شروع مي شود كه طور اول است و ارتباط دارد با قالب جسماني و همان است كه آن را «آدم وجود» مي خواند – يعني آدم عالم صغير .

2- طوري كه بعد از آن پيش مي آيد «لطيفه نفسيه» است كه مقام در آن براي سالك دارالابتلاء محسوبست و شيخ آن را عبارت مي داند از نوح در وجود انسان .

3- مرتبه سوم «لطيفه قلبيه» است كه صدف گوهر واقعي انسان است و آن را شيخ منطبق مي داند با مرتبه ابراهيم خليل در عالم كبير ، يعني كه اين لطيفه حكم مرتبه ابراهيم را دارد در عالم صغير كه وجود انسان است .

4- طور چهارم «لطيفه سريه» است مربوط به سر قلب كه مناجات و اظهار حاجات در پيشگاه حق از همان لطيفه نشأت مي گيرد و آن را به همين مناسبت مقام تكليم ، شيخ با وجود كليم خدا – موسي – در عالم كبير تطبيق مي كند و عبارت مي داند از مرتبه موسي در وجود انسان .

5- مرتبه بعد كه طور پنجم است «لطيفه روحيه» است و آن مربوط است به روح  كه در وجود انسان از نفخ روح الهي به شمار مي رود و به مناسبت همين مقام خلافت است كه شيخ اين لطيفه را در عالم صغير با وجود داود در عالم كبير منطبق مي داند و بدين گونه «لطيفه روحيه» عبارتست از داود وجود – داود در وجود انسان .

6- طور ششم كه بعد از آن پيش مي آيد «لطيفه خفيه» نام دارد كه منسوب است به «خفي»- نهانخانه دل – كه مدد روح القدوس از آن جا افاضه مي شود و ازين – روست كه شيخ آن را منطبق مي كند با عيسي در عالم كبير – عيسي در وجود انسان .

7- هفتمين مرتبه كه آخرين لطايف وجود و ختم اطوار و مراتب محسوبست «لطيفه حقيه» نام دارد و منطبق است با وجود محمد (ص) در عالم كبير – يعني اين لطيفه در عالم صغير كه وجود انسان است حكم محمد (ص) را دارد – درعالم كبير .                                      

منبع :دنباله جستجو در تصوف ایران.زرین کوب.عبدالحسین.تهران.امیرکبیر.۱۳۶۲.ص۷-۱۷۶

  نوشته شده در  یکشنبه بیست و سوم خرداد 1389ساعت 7:55  توسط سید حسین قندهاری  | 

تفاسير عرفاني

قرن

زبان

مؤلف

1- تفسير تستري

3

عربي

سهل تستري

2- حقايق التفسير

4

عربي

ابوعبدالرحمن سلمي

3- لطايف الاشارات

5

عربي

ابوالقاسم قشيري

4- كشف الاسرار و عده الابرار

6

فارسي كهن

رشيدالدين ميبدي

5- تفسير ابن عربي

7

عربي

ابن عربي

6- الفواتح الاالهيه و المفتاح الغيبه

10

عربي

نخجواني

7- تفسير روح البيان

12

عربي

حقي بروسوي

8- البحر المديد في تفسير القرآن المجيد

13

عربي

ابن عجيبه

9- تفسير بيان السعاده

في مقامات العباده

14

عربي

سلطان محمد گنابادي

10- تفسير صفي

14

فارسي منظومه

صفي عليشاه

11- مخزن العرفان در تفسير قرآن

14

فارسي

بانوي اصفهاني

12- مداح لبيد لكشف معني القرآن المجيد

14

عربي

نووي جاوي

13- ترجمه بيان السعاده في مقامات العباده

15

فارسي

خاني

14- عرايس البيان في الحقايق قرآن

 

6

عربي

روزبهان بقلي

15- المحيط الاعظم و البحر الحقيقه و الطور الاشم في تأويل كتاب الله العزيز الحكيم

8

عربي

سيد حيدر آملي

16- تفسير حدائق الحقايق

 

 

معين الدين فراهي

 

  نوشته شده در  پنجشنبه بیستم خرداد 1389ساعت 19:11  توسط سید حسین قندهاری  | 
 
  POWERED BY BLOGFA.COM